Wrth i gymunedau a gwirfoddolwyr trawsysgrifio’r 390,296 o lofnodion yn Neiseb Heddwch Menywod Cymru 1923 i America, mae llawer wedi bod yn cofio ac yn rhannu’r straeon y tu ôl i enwau’r genhedlaeth hon o fenywod gwnaeth hawlio heddwch. Pwy oedden nhw – a pha neges gallai fod ganddyn nhw i ni 100 mlynedd yn ddiweddarach.

Roedd prosiect ‘Hidden Histories’ dan arweiniad WCIA yn gwahodd pobl ledled Cymru i ddatgelu a rhannu ‘straeon heddwch’ y tu ôl i’r 390,296 o fenywod a lofnododd y Ddeiseb Heddwch – nid dim ond ‘y gwych a’r da’, ond y miloedd o fenywod cyffredin ledled Cymru llofnododd yn sgil y Rhyfel Byd Cyntaf er mwyn hawlio heddwch.

Cyfrannwyd y stori hon a deunydd ategol gan Shelagh Fishlock

--

Cicely a Nesta Warren

Mae cydweithio’n gweithio!

Wrth drawsgrifio deiseb Conwy des i o hyd i enw anodd ei ddehongli yn nhŷ Cicely a Nesta Warren, Bryn Tirion. Rhoddais gwestiwn ar dudalen Facebook, ond doedd neb yn gallu ffeindio’r trydydd enw. Ond roedd Cicely a Nesta ar y cyfrifiad 1921,(enw’r tŷ yna oedd “Briwlimon!” a gwaith Nesta oedd “photographic artist.” Wedi bach o drafod am natur y gwaith, gwnaeth rhywun arall ymchwil ar y We, a darganfod Lluniau Nesta Warren ar werth mewn ocsiwn yn 2021. Roedd hi’n ddarlunydd poblogaidd ar ddechau’r ugeinfed ganrif, a merch Warren Williams a oedd yn ddarlunydd llwyddiannus hefyd. Mae nifer o luniau (golygfeydd Conwy a Môn a phortreadau) i’w weld ar y We.

Working together - this is an example of how the Peace Petition Face book Group works together and sometimes makes interesting discoveries about the women who signed the Appeal.