Bryan Vaughan (1937-)

National Service 1956-58

British Army: Gunner in the Royal Artillery in Malaya

Interview Date: 13.8.25

Location: Aberporth

Interviewer: Hugh Morgan

Camerman: Neil Davies

Cymraeg:

Mae Casgliad y Gwasanaeth Cenedlaethol Cymru, (1947-61/63) a grëwyd gan Age Cymru
Dyfed, wedi'i wneud yn bosib diolch i Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol.
Dyddiad y cyfweliad: 13eg o Awst, 2025
Lleoliad: Aberporth
Cyfwelydd: Hugh Morgan
Camera: Neil Davies
Bryan Vaughan (1937)
o Aberporth,
 

Byddin Prydain: Gwniwr yn y Magnelau Brenhinol ym Malaya,
1956 i 1958
 

Disgrifiad Ysgrifenedig
 

Mae casgliad Bryan Vaughan yn cynnwys cyfweliad wedi'i ffilmio a ffotograffau o'i gasgliad
personol o'i ddwy flynedd yn y Gwasanaeth Cenedlaethol, lle dreuliodd lawer ohono ym Malaya.
Yn y cyfweliad wedi'i ffilmio, mae Bryan yn cofio atgofion o'i Wasanaeth Cenedlaethol a
ddigwyddodd rhwng 1956 a 1958 ac yna'n cyfeirio at ei 3 blynedd a 160 diwrnod yn gwasanaethu
yng Ngwasanaeth Argyfwng y Fyddin yn syth ar ôl iddo gael ei ryddhau o'r Gwasanaeth
Cenedlaethol ar 4ydd Mehefin 1958.
Blynyddoedd Cynnar a Galwad i Fyny
Ganwyd Bryan Vaughan yn Eglwyswrw, Gogledd Sir Benfro ym 1937. Tyfodd Bryan i fyny yn y
pentref lle aeth i'r ysgol, ac mae'n cofio effaith yr Ail Ryfel Byd yn dda, gan gynnwys dogni a’r
milwyr America yn cyrraedd. Ar ôl gadael yr ysgol daeth Bryan yn brentis mecanig yn Eglwyswrw,
gan weithio ar geir, tractorau a llawer o fathau eraill o gerbydau. Bu'r brentisiaeth hon o fantais
fawr i Bryan am ei ddwy flynedd fel Milwr Cenedlaethol lle gwasanaethodd fel gyrrwr yn y
Magnelau Brenhinol.
Ym mis Mai 1956, derbyniodd Bryan ei bapurau yn galw fo lan am Gwasanaeth Cenhedlaethol ac
er y gallai fod wedi gohirio ei wasanaeth tan ei fod yn 21 oed oherwydd ei brentisiaeth, roedd
Bryan 'eisiau gweld y byd', ac felly dewisodd fynd i'r Fyddin ar unwaith.

Gwasanaeth Cenedlaethol: Hyfforddiant
 

Ar ôl ei archwiliad meddygol, cafodd Bryan ei bostio i Groesoswallt am hyfforddiant sylfaenol cyn
cael ei anfon i hyfforddi fel gyrrwr am y 12-15 wythnos nesaf ym Mharc Cinmel, ger Abergele. Mae
yna ffotograffau yng nghasgliad Bryan sy'n darlunio ei wasanaeth yng Ngogledd Ddwyrain Cymru.
Gall chi dod o hyd i hanes hyfforddiant y Fyddin sydd wedi digwydd ym Mharc Cinmel ers rhyfel
1914-1918 ar dudalen Wicipedia Ardal Hyfforddi, Parc Cinmel.
Ar ôl pasio ei hyfforddiant crefft fel gyrrwr, cafodd Bryan ei anfon i Arsenal Woolwich yn Llundain.
O'r fan honno cafodd Bryan, â thua deg dynion arall, o’i bostio i'r "Gwarchodlu Brenhinol" i
hyfforddi yng Ngwersyll Pirbright yn Surrey. Yma, rhoddwyd hyfforddiant arfau i Bryan i'w baratoi
ar gyfer gwasanaeth yn y Magnelau Brenhinol dramor. Ar ôl deg diwrnod o hyfforddiant a
dychweliad byr i Woolwich, ffeindiodd Bryan ei hun ym Maes Awyr Blackwood, ar gyfer hediad i
Singapore. Cymerodd yr hediad ei hun 5 diwrnod gyda stopiau tanwydd.

Malaya
 

Yn Singapore, derbyniodd Bryan a'i gyd-filwyr yn y 75fed Batri o Gatrawd Maes 48, Magnelau
Brenhinol, 'hyfforddiant jyngl' cyn cael eu hanfon i Malaya, lle treuliodd y rhan fwyaf o'i ddwy
flynedd o Wasanaeth Cenedlaethol. Ar 31ain o Awst 1957, cafodd Malaya annibyniaeth o Brydain
ac mae Bryan yn cofio'r digwyddiad nodedig hwn yn hanes Malaya.
Mae Bryan yn cofio bod ei dasg ym Malaya oedd cynnal a chadw'r cerbydau, ac roedd hyn yn
cynnwys patrolau chwe wythnos yn jyngl Malaya. Mae'n disgrifio byw mewn Cytiau ‘Nissen’ a
oedd yn darparu llety sylfaenol iawn heb ddŵr poeth. Mae'n disgrifio gwres a lleithder Malaya a'r
monsŵns, ond hefyd yr hinsawdd wleidyddol a gorfod clirio bwledi heb eu defnyddio a oedd yn
weddill o'r Ail Ryfel Byd. Mae'n cofio ei ffrindiau, y ‘NAAFI’, yn mwynhau gorffwys ac adferiad ym
Mhenang er ei fod yn well ganddo beidio rhannu mwy o fanylion.
Ar y daith yn ôl adref ar y llong filwyr “Empire Fowey” teithiodd Bryan drwy Gamlas Suez ac mae’n
cofio’n glir bod angen i’r llong lywio drwy’r holl longau a oedd wedi cael eu difrodi neu eu ffrwydro
yn ystod y Rhyfel Suez.

Yn ôl i fywyd sifil

Cafodd Bryan ei ddadfyddino yn Hwlffordd. Nid oedd wedi dweud wrth ei fam a'i dad ei fod yn dod
adref. Ar ôl cyrraedd adref yn Eglwyswrw ym mis Mehefin, ni allai Bryan fynd yn ôl i weithio fel
mecanig tan fis Tachwedd, oherwydd roedd yn ofynnol iddo wasanaethu yn y Fyddin Diriogaethol.
Cwblhaodd y Gwniwr Bryan Vaughan dair blynedd a 160 diwrnod pellach o wasanaeth fel aelod
o'r Fyddin Wrth Gefn Argyfwng cyn derbyn ei bapurau rhyddhau terfynol ar y 6ed o Rhagfyr 1961
ar ôl gwasanaethu ei wlad am bum mlynedd a hanner.
Mae Bryan wedi parhau i weithio gyda cherbydau drwy gydol gweddill ei yrfa waith fel mecanig.
Mae ganddo ddwy ferch ac wyrion, ac mae’n byw yn Aberporth.
Mae'r adroddiad naratif hwn o Wasanaeth Cenedlaethol, a gasgliad o lluniau personal Bryan i'w
gael yng nghasgliad Gwasanaeth Cenedlaethol Bryan Vaughan yn Archif Cyn-filwyr Gorllewin
Cymru, gwefan Casgliad y Werin Cymru.
Mae pob hawl, gan gynnwys hawliau cyhoeddi i'r erthygl hon, yn perthyn i Bryan Vaughan, neu ei
fuddiolwr uniongyrchol pe bai'n marw.
Mae hawliau cyhoeddi i ddeunydd gafodd eu defnyddio i gwblhau’r ddogfen hon yn aros gyda’r
cyhoeddwr gwreiddiol.

English Written Description

Bryan Vaughan’s collection includes a filmed interview and photographs from his personal collection capturing snapshots of his two years spent in National Service, much of which was spent in Malaya.

In the filmed interview Bryan recalls his National Service which took place from 1956-58 and then references his 3 years and 160 days serving in the Army Emergency Reservice immediately post his discharge from National Service on 4th June 1958. 

Early Years and Call Up

Bryan was born in Eglwyswrw. North Pembrokeshire in 1937. He grew up and went to school in the village and remembers the impact of World War Two including  rationing and the arrival of the American troops. After leaving school Bryan became an apprentice mechanic in Eglwyswrw, working on cars, tractors, in fact any kind of vehicle. This apprenticeship stood Bryan in good stead for his two years as a National Serviceman where he served as a driver in the Royal Artillery.

In May 1956, Bryan received his National Service call up papers and whilst he could have deferred his service until he was 21yrs old due to his apprenticeship, Bryan ‘wanted to see the world’, and therefore elected to go into the Army straight away. 

National Service:  Training

After his medical, Bryan was posted up to Oswestry for basic training then sent for training as a driver for the next 12-15 weeks in Kinmel Park, near Abergele. There are photographs in Bryan’s collection which depict his service in North East Wales. The history of the Army training which has taken place in Kinmel Park since the 1914-1918 war, can be found on Kinmel Park Training Area - Wikipedia.

After ‘passing out’ from his trade training as a driver Bryan was sent to Woolwich Arsenal in London. From there, Bryan was posted along with around with ten others, to “The Royal Guards” for training in Pirbright Camp in  Surrey. Here, Bryan was provided with weapons instruction to prepare him for service in Royal Artillery overseas. After ten days training and a brief return to Woolwich, Bryan found himself in Blackwood Airport, for a flight Singapore. The flight itself took 5 days with fuel stops.

Malaya

In Singapore, Bryan his fellow troops in the 75th Battery of the 48 Field Regiment, Royal Artillery, troops received ‘jungle training’ before being posted to Malaya which is where most of his two years National Service were spent. On 31.8.1957 Malaya obtained independence from Britain and Bryan recalls this notable event in the history of Malaya. 

Bran recalls that his task in Malaya was to maintain the vehicles, and this included six week patrols in the Malayan jungle. He describes living in Nissen Huts which provided extremely basic accommodation with no hot water. He describes Malaya’s heat and humidity and the monsoons, but also the political climate, having to clear up unspent ammunition left over from the Second World War. He remembers his friends, the NAAFI’s, enjoying rest and recuperation in Penang though preferred not to go into detail.

On the return journey home by Troopship “Empire Fowey” Bryan travelled through the Suez Canal and clearly remembers the ship needing to navigate through all the ships which had been damaged or blown up during the recent Suez War.

Demob

Bryan was demobbed in Haverfordwest. He had not told his mother and father that he was coming home. After arriving home in Eglwyswrw in June Bryan could not go back to work as a mechanic until November, because he was required to serve in the Territorial Army. Gunner Bryan Vaughan completed a further 3 years and 160 days service as a member of the Army Emergency Reserve before receiving his final discharge papers on 6th December 1961, having served his country for five and half years.

Bryan continued to work with vehicles throughout the rest of his career as a mechanic. Bryan has two daughters, grandchildren, and lives in Aberporth.