Un o bump o esgidiau a ddarganfuwyd y tu ôl i hen le tân yn Nhŷ Cerrig, Llanfachreth, ym mis Mawrth 1994. Mae'n debyg yr oeddent yn perthyn i deulu o rieni a thri o blant. Mae'r esgidiau'n dyddio o ganol y 19eg ganrif a cawsant eu cuddio i ddod â lwc dda a ffrwythlondeb i'r cartref.