Skip to main content

Glenys James yn siarad i Margaret Ann .

Disgrifiadau

Glenys James sy'n siarad â Margaret Ann Lewis a aned ym Mhatagonia. Roedd ei rhieni o'r Wyddgrug ac Abergele yn wreiddiol, ac wedi teithio ar y 'Vesta' wedi clywed am eraill yn chwilio am fywyd newydd yn y wladfa. Cafodd ei thad, un o'r peirianyddion cyntaf ar y rheilffordd rhwng Porth Madryn a Threlew, docynnau dosbarth cyntaf ar y trên wrth iddynt adael i fynd i Ganada, fel arwydd o ddiolch am ei waith. Dywedir mai Mrs Lewis oedd y plentyn 'gwyn' cyntaf i'w eni ym Mhorth Madryn, a dysgodd Gymraeg trwy sgwrsio â gwladychwyr eraill, ond addysgwyd Sbaeneg iddi yn yr ysgol. Mae'n canu gêm ganu Sbaeneg a ddysgodd yno. Penderfynodd ei thad symud y teulu gan nad oedd yn cytuno â gorfodaeth y llywodraeth Sbaenaidd ar fechgyn i fynd i'r fyddin yn 18 oed. Credai hefyd na chafodd fyth mo'r tir a addawyd iddo. Cymerodd fis i deithio ar y llong i Liverpool, a chofia Mrs Lewis ei chwaer naw mis oed yn dysgu cerdded ar y llong sigledig. Cofia'r gaeafau caled yng Nghanada, a sut y bu iddynt gredu bod y cotiau y daethant â nhw o Batagonia yn rhai sylweddol, ond mai cotiau haf oeddent mewn gwirionedd. Roedd y wladfa yn Llewelyn, a'r corau Cymraeg yn gymuned gref i'r gwladychwyr yn y dyddiau cynnar. Er iddi gael ei geni ym Mhatagonia, treuliodd Mrs Lewis fwyafrif ei bywyd yng Nghanada, ac er iddi ymweld â'r famwlad ddwywaith yn unig, cred ei bod yn Gymraes i'r carn ac mae'n teimlo hynny 'yn ei gwaed’.

Owner:
Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Crëwr:
Glenys James
Gwybodaeth drwydded
Copyright Details:
2021
Eitem wedi’i llwytho:
6/7/2021
Date originally created:
28/6/1974
Gwelediadau:
673
Ffefrynnau:
0

Cysylltwch â Ni

I wneud cais i dynnu i lawr neu riportio cynnwys hiliol, sarhaus neu niweidiol mewn unrhyw ffordd arall.

Man writing a letter

You must be logged in to leave a comment