“Mae cysyniad y Meinciau Cyfeillgarwch yn cefnogi gweledigaeth Cynllun Cymunedol y Cyngor Tref i 'sicrhau bod Criccieth yn parhau i fod yn lle dymunol a chroesawgar i bobl o bob oed fyw oherwydd byddant yn teimlo'n ddiogel, ac yn cael cyfleoedd i fod yn iach yn y corff a'r meddwl, i gymdeithasu a gweithio mewn amgylchedd o safon. Bydd hefyd yn lle sy'n croesawu ymwelwyr.'

"Comisiynwyd yr arlunydd a'r Cyng. Ffion Gwyn yn annibynnol gan Gyngor Gwynedd i gyflawni'r gwaith a phaentiwyd y meinciau gan grŵp o ddeg o fyfyrwyr celf ar gampws Pwllheli yng Ngholeg Meirion-Dwyfor. Dewisodd y Cyngor Tref ddwy fainc yr oedd angen eu hadnewyddu ar gyfer y prosiect ac atgyweiriwyd y rhain gan fyfyrwyr Coleg Meirion-Dwyfor yng Nglynllifon.
Dyluniwyd y ddwy fainc i ddechrau gan Ffion Gwyn yn seiliedig ar straeon cyfareddol, enwau lleoedd a hanes lleol ac ymgynghorwyd â'r gymuned mewn digwyddiad ar-lein ym mis Mawrth.

"Mae dyluniad y fainc sydd wedi’i lleoli ar y ‘Maes’ yn seiliedig ar hanes cyfoethog y Ffeiriau, a gynhaliwyd yng Nghricieth ers canrifoedd lawer. Gwerthu anifeiliaid, gwartheg, ceffylau, moch a defaid, adloniant a stondinau. Yn rhedeg trwy ganol y ‘Maes’ mae afon Cwrt, a’r ffynnon sanctaidd, a ddefnyddiwyd ers talwm gan John Rowlands ar gyfer ffatri botel ddŵr bach wedi’i lleoli gerllaw. Ychwanegwyd nifer o enwau o leoedd sy’n anghofiedig ers amser maith. Mae'r fainc yn lliwgar a bywiog, ac yn cyfleu bwrlwm a balchder y myfyrwyr ar ddiwedd y cyfnod cloi.

"Mae dyluniad y fainc ar Min y Môr yn seiliedig ar y straeon niferus a ddarganfuwyd am gymeriadau a straeon sy'n gysylltiedig â'r traethau, y clogwyni a'r llwybrau sy'n ymestyn o afon Dwyfor i'r Graig Ddu. Mae'r enwau'n tynnu sylw at rai adnabyddus ac anghofiedig, a'r gobaith yw y bydd yr enwau hyn yn cael eu defnyddio eto wrth i bobl eu gweld ar y fainc. Mae'r dyluniadau'n gysylltiedig â hanes gwerin, a thraddodiadau lleol diddorol iawn.

"Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am yr holl straeon sy'n sail i'r ysbrydoliaeth ar gyfer y dyluniadau mainc ar y codau QR sydd wedi'u lleoli ar gefn y ddwy fainc a gellir eu sganio ar y ffôn. Mae’r rhain yn gysylltiedig â gwefan Casgliad y Werin, ac yn dangos mwy o luniau, paentiadau a gwybodaeth yn ymwneud â gwybodaeth am brosiect y Cyngor Tref ar Straeon, Chwedlau a Chaneuon Cricieth. Mae'r straeon hyn yn cael eu casglu gan yr hanesydd lleol, y Cynghorydd Robert Cadwalader."