Skip to main content

Defnydd Tir: Cronfa Ddŵr Talybont

Cwblhawyd y cynllun cyntaf a gychwynnwyd ac a ariannwyd gan Gorfforaeth Casnewydd ym 1927 ac arweiniodd at ddiboblogi cychwynnol y cwm. Roedd hyn yn cynnwys cored a phwll dalgylch i ddargyfeirio dŵr yn uniongyrchol o afon Caefanell i waith trin dŵr ac yna ar y biblinell i Gasnewydd. Roedd hwn yn ffiasgo hynod ddrud oherwydd o fewn dwy flynedd roedd yn amlwg yn ystod cyfnodau sych fod dŵr yr afon yn suddo o dan y gored i'r dyddodion llifwaddodol oddi tano. Gallai trigolion lleol fod wedi rhagweld hyn pe bai'r peirianwyr wedi cydsynio i ofyn iddynt. Adeiladwyd argae i greu cronfa ddŵr yn dilyn rhoi’r gorau i gynllun 1926 a’i adeiladu rhwng 1932 a 1939. Bu’n rhaid symud y safle i lawr yr afon, gan wneud y gwaith dŵr cynharach yn segur, oherwydd diffyg craig solet i adeiladu arni. Arglawdd pridd gyda chraidd o glai yw'r argae ac mae ganddo osodiad carreg ar ochr y dŵr i atal erydiad. Mae’r gwaith wedi’i ymestyn ac mae’r broses trin dŵr wedi’i huwchraddio dros y blynyddoedd ers hynny, gan gynnwys adeiladu cronfa ddŵr danddaearol yn rhannol.

Gwelediadau:
144
Ffefrynnau:
0
Casgliad wedi’i greu:
07/02/2025

Cysylltwch â Ni

I wneud cais i dynnu i lawr neu riportio cynnwys hiliol, sarhaus neu niweidiol mewn unrhyw ffordd arall.

Man writing a letter

You must be logged in to leave a comment