Cynhwysion

hanner pwys o flawd
pedair owns o ymenyn
dwy owns o siwgr
un wy
dwy owns o gyrens
chwarter llond llwy de o halen
hanner llond llwy de o soda pobi
llaeth enwyn neu lefrith

Dull

Rhoi’r blawd mewn dysgl a rhwbio’r ymenyn iddo.
Ychwanegu’r holl ddefnyddiau sych a’u cymysgu’n dda drwy’r blawd.
Curo’r wy mewn dysgl arall.
Gwneud pant yng nghanol y defnyddiau sych, tywallt y llaeth enwyn a’r soda pobi iddo, a thywallt yr wy i mewn i’r llaeth enwyn.
Gweithio’r defnyddiau sych i mewn i’r gwlybwr, a’u cymysgu â llaw nes cael toes meddal.
Taenu ychydig o flawd ar fwrdd pren, moldio’r toes arno a’i ledu â llaw nes llunio cacen gron o ryw hanner modfedd o drwch.
Ei chrasu ar radell weddol boeth a’i lled-droi bob hyn a hyn i’w chrasu’n gyson.
Yna ei throi a’i chrasu ar yr ail ochr.
Hollti’r gacen a thaenu ymenyn arni cyn ei bwyta.

Y Bala, Meirionnydd.

Ar adegau pan oedd bara’n brin neu pan ddisgwylid ymwelwyr i de prynhawn y gwneid y gacen hon yn Meirionnydd.