CAASG1979.1195 - Daw’r sbesimen hwn o Ddolaucothi, Sir Gâr. Mae aur yn fetel gwerthfawr oherwydd prin y bydd digon ohono mewn un lle i gyfiawnhau’r gost o gloddio. Yn Nolaucothi, gronynnau bach mewn gwythiennau cwarts yw’r aur Cymreig pur. Bu’r Rhufeiniaid yn cloddio am aur yma bron i 2,000 o flynyddoedd yn ôl. Ailddechreuodd y cloddio yn ystod y 19eg ganrif a pharhau tan 1938. Ar hyd a lled y byd, defnyddir dulliau mwyngloddio modern sy’n gallu canfod a chloddio darnau o aur sydd mor fach, allwn ni ddim eu gweld â’n llygaid yn unig.