Abaty Margam, Sir Forgannwg. S. Sparrow ac S. Hooper. Engrafiad ar bapur. 1786 Erbyn 1787, roedd Abaty Margam mewn cyflwr torcalonnus. Caiff ei ddangos yma'n adfeilio a thyfiant yn tyfu'n wyllt drosto. Yn eu braw, ymbiliodd y plwyfolion ar Thomas Mansel, perchennog yr ystâd, i'w drwsio. Ar y pryd, roedd ei sylw wedi'i hoelio ar adeiladu'r Orendy ym Mhlasty Margam, ond ymhen hir a hwyr, cytunodd. Yn ystod y gwaith ailadeiladu, gwnaeth newidiadau helaeth i wedd allanol yr adeilad. Cafodd wared ar y clochdy a welir yma, fel na ellid gweld yr Abaty dros do ei Orendy newydd. Prynwyd gan Amgueddfa Caerdydd, 1896. NMW A 6820