Cyfweliad â Sofia Hughes ar 18 Mawrth 2024 am ei phlentyndod yn Llansawel, a gynhaliwyd gan ddisgyblion Blwyddyn 5 yn Ysgol Gynradd Carreg Hir.

00:00:22 – Bywyd Cynnar a Chefndir Teuluol Mae Sofia yn egluro iddi gael ei geni ar ôl yr Ail Ryfel Byd (1945) yn yr Almaen. Cyfarfu ei thad Pwylaidd (carcharor rhyfel) â'i mam Rwsiaidd yno tra'n gweithio ar ffermydd.

00:01:26 – Cyrraedd Prydain Symudodd i Lansawel ym 1952 yn chwech oed, heb siarad Saesneg. I ddechrau roedd yn byw ar Stryd yr Eglwys ac yn mynychu Ysgol Sant Joseff yng Nghastell-nedd. Dewisodd y teulu Brydain dros Sweden neu America; ni allai ei thad ddychwelyd i Wlad Pwyl. Noddwyd hwy gan ewythr, a oedd eisoes yn gweithio ar Bont Llansawel.

00:03:12 – Atgofion Plentyndod a'r gymuned Mae Sofia yn cofio chwarae o dan y bont, mynychu parti Coroni'r Frenhines, a helpu ei mam i siopa trwy gyfieithu. Mae hi'n nodi anawsterau cychwynnol i'w rhieni oherwydd rhwystrau iaith, er iddi ymgartrefu'n haws a chadw ffrindiau gydol oes.

00:05:58 – Bywyd yn Llansawel Mae hi'n disgrifio newidiadau yn y dref—llai o siopau heddiw o'i gymharu â gorffennol bywiog gyda siopau becws, banciau a siopau dillad. Mae hi'n sôn am gyfeillgarwch agos, teithiau i Draeth Baglan, ymweliadau â'r sinema a theithiau teuluol.

00:09:54 – Trafnidiaeth a Bywyd Beunyddiol Dim car teuluol; yn dibynnu ar fysiau. Yn cofio masnachwyr lleol gyda throliau a dynnwyd gan geffylau, danfoniadau glo, ac amodau byw gwahanol iawn o'i gymharu â heddiw.