Cyfweliad ag Ivor Watkins o Abertawe, cyn-filwr o Gymro yn y Rhyfel Byd Cyntaf, gan David Mathias sy'n adrodd ei brofiadau yn ystod y rhyfel - gan wasanaethu yn gyntaf gyda'r 15fed Bataliwn, Ffiwsilwyr Brenhinol Cymru, ac yn ddiweddarach gyda'r 2il Fataliwn, Catrawd Gymreig. Profodd frwydro dwys ger Ypres, dod i gysylltiad â nwy mwstard gan achosi dallineb dros dro, a chymryd rhan yn y gwthiad olaf trwy Linell Hindenburg. Mae'n disgrifio'r rhyddhad a deimlwyd ar Ddiwrnod y Cadoediad. Ar ôl y rhyfel, daeth Watkins yn saer coed medrus ac yn ddiweddarach yn hyfforddwr llywodraeth, gan helpu cyn-filwyr a ddychwelodd trwy hyfforddiant mewn cyfathrebu, diogelwch a dulliau diwydiant ledled Cymru. Mae'n pwysleisio technegau addysgu ymarferol a gwerth cwestiynu ar gyfer dysgu effeithiol. Mae Watkins hefyd yn rhannu ei gasgliad o gerddi a chaneuon amser rhyfel, gan dynnu sylw at sut y gwnaeth canu a hiwmor hybu morâl milwyr. Yn weithgar yn ei gymuned, mae'n ymchwilio i hanes lleol ac yn siarad yn gyhoeddus. Drwy gydol y rhyfel, mae'n pwysleisio pwysigrwydd cyfeillgarwch, disgyblaeth a gwydnwch meddyliol a ffurfiwyd yn ystod y rhyfel, gan orffen gydag athroniaeth wedi'i hysbrydoli gan "chwech o ddynion gwasanaeth gonest" Kipling i arwain ymholiad a dealltwriaeth. [Oherwydd ansawdd y recordiadau gwreiddiol, a wnaed yn wreiddiol ar recordwyr caset cludadwy yn y 1980au, mae'r recordiad hwn wedi'i brosesu'n helaeth i wella'r lleisiau a gipiwyd. Mewn rhai achosion, mae'r wybodaeth yn annealladwy. Gallwch gyfeirio at y Trawsgrifiad Llawn o'r recordiad i ategu'r profiad gwrando.] 00:00:01 - 00:00:28 Dyletswyddau rheng flaen. Rhedwr a chapten00:00:28 - 00:00:59 Terfyn amser 2 ddiwrnod cyn y cadoediad; enciliad yr Almaenwyr.00:01:00 - 00:01:26 Croesawwyd gan fand; eiliad galonogol.00:01:28 - 00:02:35 Ymunodd â 15fed Gatrawd Gymreig; stori ddoniol.00:02:35 - 00:03:18 Gwaith yn y ffosydd.00:03:18 - 00:04:15 Yn agored i nwy mwstard; wedi'i symud yn ddall.00:04:15 - 00:05:00 Yn yr ysbyty; wedi dychwelyd i'r ddyletswydd.00:05:00 - 00:06:07 Ymdrech olaf; Catrawd Gymreig.00:06:07 - 00:06:37 Tawelwch y Cadoediad yn cael ei gofio'n fyw.00:06:37 - 00:07:37 Ymuno a hyfforddiant cychwynnol.00:07:37 - 00:09:01 Gadael yn Cologne; atgofion.00:09:01 - 00:10:35 Lluniau o gonsgriptiaid mewn gwersyll hyfforddi.00:10:35 - 00:11:29 Cwrs NCO; llawlyfr dril a rennir.00:11:29 - 00:14:21 Clwyfau nwy, llau, ac offer y fyddin.00:14:21 - 00:17:00 Atgofion o'r seremoni; murlun.00:17:00 - 00:18:48 Lluniau o'r seremoni.00:18:48 - 00:19:33 Uchafbwyntiau'r daith; Waterloo ac arddangosfeydd.00:19:40 - 00:21:32 Gyrfa ar ôl y rhyfel; prif hyfforddwr00:22:01 - 00:23:00 Addysgu chwarelwyr yng Ngogledd Cymru00:23:12 - 00:24:36 Athroniaeth addysgu00:24:51 - 00:27:24 Balchder mewn gwaith hyfforddi a lluniau.00:27:24 - 00:29:08 Dull hyfforddi Gwaith Dur Llanwern.00:29:18 - 00:31:04 Stori ddoniol am gyfathrebu yn y gweithle.00:31:04 - 00:31:40 Cyngor ar arweinyddiaeth a dirprwyo.00:31:37 - 00:33:14 Effeithiau parhaol y rhyfel; sioc gragen cyd-filwr00:33:05 - 00:33:50 Manylion yr uned a lliwiau'r arwyddlun.00:34:04 - 00:34:38 ​​Amcan aflwyddiannus ym Mhaschendaele.00:35:14 - 00:35:54 Ymosodiad nwy ger Pilckem; anafusion.00:37:08 - 00:37:45 Adferiad yn Swydd Efrog; cyrnol doniol.00:38:00 - 00:38:54 Adlewyrchiad o ddirywiad yr iaith Gymraeg.00:39:07 - 00:39:24 Dyletswydd galwedigaeth yn yr Almaen ar ôl y rhyfel.00:39:24 - 00:43:10 Prentisiaeth a gyrfa saer.00:44:07 - 00:44:46 Cyfnewidiwyd cyfeiriadau; nodwyd rhif y fyddin.00:44:50 – 00:45:26 Casgliad o ganeuon rhyfel a cherddi.00:46:04 – 00:47:33 Mwy o rigymau a pharodïau rhyfel.00:48:32 – 00:49:30 Eglurhad o darddiad caneuon rhyfel.00:49:30 – 00:52:43 Caneuon a rennir gyda chymrodyr.00:52:53 – 00:55:40 Siarad cyhoeddus a chymryd rhan yn y gymuned.00:55:46 – 00:57:05 Partïon cyngerdd a morâl milwyr.00:57:29 – 00:57:29 Technegau addysgu a dysgu eglurder.