Roedd Tal-y-garn yn ystâd 1200 erw ger Pont-y-clun ac, o 1865 ymlaen, yn gartref i’r teulu Clark. Mae’n amlwg fod pocedi dyfnion gan George Thomas Clark o ran cost y gwaith ailadeiladu, addurno a dodrefnu’r tŷ, gydag addurniad ar y llawr gwaelod gan y meistr-grefftwr Eidalaidd Biraghi.
Erbyn 1922 roedd y teulu Clark wedi dewis gwerthu’r tŷ a’r ystâd ac fe’u brynwyd gan Gronfa Les Glowyr De Cymru am £20,000. Agorwyd Tal-y-garn fel cartref ymadfer i lowyr ar 13 Hydref 1923.