Roedd Pengarnddu yn bentref a godwyd yn benodol ar gyfer gweithwyr Gwaith Haearn Dowlais yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac nid yw'n bodoli bellach i bob pwrpas. Fodd bynnag, am o leiaf bedwar degawd roedd nifer sylweddol o'r bobl oedd yn byw yno yn Formoniaid - aelodau gyda'r Church of Jesus Christ of Latter Day Saints. Ymddangosodd yr erthygl hon yn rhifyn Gorffennaf 2020 o 'Ninnau' ac fe'i hatgynhyrchir yma gyda chaniatâd caredig.