Hanes ymchwildaith i'r Andes a Dyffryn Aethwy, Chubut, a wnaed ym mis Tachwedd 1894 gan Llwyd ap Iwan a phedwar o ddynion eraill o'r Wladfa. Eu bwriad oedd chwilio am diroedd newydd a bwlch i'r Môr Tawel yng nghymdogaeth lledred 46 gradd i'r dwyrain. Ysgrifennwyd yr adroddiad gan Llwyd ap Iwan. Adroddiad cryno a geir yma, ond mae'n cynnwys nodiadau manwl a wnaed gan Llwyd ap Iwan yn ystod y daith.