Skip to main content

Cartwnau ynghylch ymadawiad nifer o Gymry'r Wladfa am Ganada, 1901-2

Disgrifiadau

Bu'r blynyddoedd yn dilyn llifogydd 1899 yn rhai tywyll yn hanes y Wladfa Gymreig. Gorlifodd Afon Camwy deirgwaith wedi hynny a phenderfynodd nifer o'r gwladfawyr nad oedd dyfodol iddynt mwyach ar dir Patagonia. Ymfudodd dau berson i Canada a chafodd eraill eu temtio i'w dilyn. Teithiodd cynrychiolydd o Canada i'r Wladfa a chafwyd addewid gan lywodraeth Canada fod tir wedi ei neilltuo ar gyfer y Cymry. Penderfynodd criw bychan adael y Wladfa tua diwedd 1901, gan dalu eu costau eu hunain. Fodd bynnag, roedd mwyafrif y gwladfawyr yn rhy dlawd i ystyried mudo, a sefydlwyd cronfa arbennig ym Mhrydain i godi arian i'w cynorthwyo. Cafwyd cyfraniadau gan Dywysog Cymru; Joseph Chamberlain, Ysgrifennydd Cartref y Trefedigaethau; a nifer o Aelodau Seneddol Cymru. Roedd yr arian a godwyd yn ddigon i dalu am gludo ychydig dros 200 o wladfawyr o Batagonia i Canada. Gadawodd yr ymfudwyr o Borth Madryn ar fwrdd yr agerlong 'Orissa' ym mis Mai 1902, gan deithio yn gyntaf i Lerpwl. Arhosodd yr ymfudwyr yno am ddiwrnod neu ddau cyn dechrau ar ail ran y daith i Canada ar fwrdd agerlong arall.

Mae'r cartwnau hyn gan J. M. Staniforth yn dangos y Cymry yn fuan wedi iddynt gyrraedd eu cartref newydd yn ardal Saltcoats, Canada.

Owner:
The Welsh Library, University of Wales Bangor Information Services
Crëwr:
Staniforth, J. M.
Gwybodaeth drwydded
Reproduced by permission of Y Llyfrgell Gymrei
Copyright Details:
Y Llyfrgell Gymreig, Gwasanaethau Gwybodaeth Prifysgol Cymru Bangor 2004
Publisher Ref:
cnp00819
Eitem wedi’i llwytho:
30/3/2010
Date originally created:
1901-1902
Gwelediadau:
865
Ffefrynnau:
1

More items with these tags

Cysylltwch â Ni

I wneud cais i dynnu i lawr neu riportio cynnwys hiliol, sarhaus neu niweidiol mewn unrhyw ffordd arall.

Man writing a letter

You must be logged in to leave a comment