Y Cwn yw cartref plentynol Syr Henry Jones, un o leolbwynt difalch a ddaeth i fod yn dylanwad mawr ary system addusg yng Nghymru.Cafodd ei eni yn Llangernyw, yn fab i crydd. Ar ol gweithiofel aprentis i'w dad, fe aeth i Coleg Normal Bangor a wedyn fel athro yn Brynamman. Wedi penderfynny i fynd i fewn i'r gweinidogaeth Presbyteraidd, fe aeth i Brifysgol Glasgow ar ysgoloriaeth. Ar ol graddu, fe gaeth cyfeillach ac yna aeth ymlaen is astudio yn Rhydychen a'r Almaen. Yn 1882 fe priododd dynas Albanaidd ac yn hwyrach fe aeth yn ol i fyw yn yr Alban.
'Roedd yn offerynnol yn cael y ddeddf addusg 'Intermediate Education Act yn 1889, a weithiodd i sefydlu y Prifysgol Cymru a sefydlu treth ceiniog i adusg. Fe caeth ei farchogi yn 1912.