Skip to main content

Fort Belan, Dinas Dinlle

Yn ystod amser y rhyfel Napoleonaidd yn hwyr yn y 18fed canrif, 'roedd bywyd mewn terfysgled ac yng Nghymru 'roedd bygythiad o goresgyniad o'r mor gan y Ffrancwyr. 'Roedd hyn yn amser o gelyniaeth rhwng ye America a Phrydain. Mae'n rhyfedd i ni heddiw i ddychmygu llongau anghyfeillgar o America yn ein dyfroedd, ond daeth gwirionedd y bygythiad yn amlwg pan oedd lladron wedi dal sawl o longau Prydeinig, yn nodweddol dau o longau'r post brenhinnola oedd yn gweithio rhwng Llangybi a Dublin.
'Roedd Thomas Wynn, Cwnstabl yng Nghaernarfon ar y pryd, yn ymwybodol o'r bygythiad a penderfynnodd i cymeryd y penderfyniad milwrol dewr i adeiladu caer ar y Penrhyn Dinlle. Mi sylweddolodd yr archolladwy a'r pwysigrwydd strategol o'r man yma am ei fod yn esgeulusgo'r mynediad culi'r Menai, sy'n rhedeg rhwng y tir mawr a Mon. Mae'n man myned i arfordir Ogledd Cymru a dinas Lerpwl a oedd yn porthlad pwysig rhyngwladol udnod yn y dyddiau yna. Yr ydym yn adnabod y gaer fel Fort Belan dyddiau yma, a mae'n nodweddol am fod yr unig caer i'w adeiladu'n pwrpasol yn y rhyfel gyda America ar yr ochr yma o'r mor Atlantic.
Yn wreiddiol, 'roedd y gaer yn cael ei warchodlu gan milwyr Wynn ei hyn ac oherwyd ei weithredau, fe cafodd ei wobrwyo gyda pendefigaeth.Daeth y gaer yn rhan o'r cadwyn o amddifynfeydd yn erbyn bygythiad goresgyniad gan y Ffrancwyr.
Canrif a hanner wedyn, yn ystod yr Ail Rhyfel Byd, cafodd Belan ei feddiannu gan y tri Wasanaethau milwrol.y Llu Awyrol Brenhinnol a arglwyddiaethai'r ardal a chymerant drosod beth sy'n ei wybod dyddiau yma fel Maes Awyren Caernarfon, rhyw dwy filltir i'r de.
(Gweler hanes y gaer a llawer mwy o wybodaeth ar eu wefan - www.fortbelan.co.uk).

Gwelediadau:
4354
Ffefrynnau:
0
Casgliad wedi’i greu:
30/05/2014

Cysylltwch â Ni

I wneud cais i dynnu i lawr neu riportio cynnwys hiliol, sarhaus neu niweidiol mewn unrhyw ffordd arall.

Man writing a letter

You must be logged in to leave a comment