Casgliad o ddeunyddiau ar yrfa chwaraeon Irene Steer, wedi'u digideiddio fel rhan o brosiect Menywod a Chwaraeon: Cymru gan Archif Menywod Cymru.

Nofwraig yn y dull rhydd oedd Irene Steer ac enillodd fedal aur yn safle’r cymal olaf yn nhîm Prydain yn ras gyfnewid 4 X 100 metr dull rhydd yng Ngemau Olympaidd Stockholm yn 1912. Hi oedd y Gymraes gyntaf i ennill medal aur.

Dominyddodd Steer nofio yng Nghymru rhwng 1907 a 1913, gan ddal Pencampwriaeth 100 llath Merched Cymru heb ei churo am saith mlynedd yn olynol. Ym 1907 gosododd record newydd i Gymru a daeth y fenyw gyntaf i dderbyn tystysgrif pencampwriaeth gan Gymdeithas Nofio Amatur Cymru. O dan yr hyfforddwr Mark Taylor, newidiodd o'r nofiad broga i'r cropian dros y fraich, a'i trawsnewidiodd yn gystadleuydd rhyngwladol elitaidd.

Heriodd Steer y nofwyr gorau ym Mhrydain dro ar ôl tro. Gorffennodd yn ail ym Mhencampwriaeth Merched Lloegr ym 1908 a 1909, cyn hawlio Pencampwriaeth Genedlaethol Prydain ym 1910, gan drechu ei phrif gystadleuydd Jennie Fletcher a chyfateb i record y byd am y dull rhydd 100 llath. Cafodd ei steil cropian cain, lefel wyneb, a'i chyflymder ganmoliaeth eang mewn adroddiadau cyfoes.

Yn ogystal â nofio, roedd Steer yn ffigur allweddol yn natblygiad cynnar polo dŵr menywod yng Nghymru, gan fod yn gapten ar Glwb Nofio a Gymnasteg Premier Merched Caerdydd, a chystadlu ar lefel uchel yn erbyn timau blaenllaw fel Abertawe.

Ar ôl ei llwyddiant Olympaidd, enillodd ei hunig deitl Cymdeithas Nofio Amatur ym 1913, gan gyfateb i record y byd unwaith eto, cyn ymddeol ar anterth ei phwerau. Cydnabuwyd ei hetifeddiaeth yn ffurfiol pan gafodd ei sefydlu yn Neuadd Enwogion Chwaraeon Cymru ym 1992.