Gwlanen odd diwydiant brethyn fwyaf Cymru, wedi eu gwneud yn bennaf o amgylch Y Trallwng wedi ei liwio yn las, llwydaidd neu frown. Dyna pam roedd glas yn cael ei gyanabod fel lliw poblogaidd a wisgwyd gan ddynion a menywod yng Nghymru.

Or 1880au, pan nad oedd y wisg draddodiadol yn cael ei defnyddion gyffredinol, mabwysiadwyd elfennau ohoni fel y wisg Genedlaethol a wisgwyd mewn eisteddfodau ac ar achlysuron arbennig. Cafodd ei gwisgo gan ferched am y tro cyntaf, fel dathliad ar Ddydd Gyl Dewi chydig cyn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Mae Amgueddfa ac Oriel Gelf Castell Cyfarthfa yn dal tecstilau Cymreig o'r 19eg ganrif hyd at yr 20fed ganrif yn y casgliad.