Sefydlwyd Synagog Unedig Caerdydd yn 1942 pan unwyd Cynulleidfa Hebraeg Caerdydd a Chynulleidfa Hebraeg Newydd Caerdydd yn un sefydliad. Mae'r gymuned yn dyddio'n ôl i ddyfodiad Levi Marks a'i deulu yn y 1810au. Wedi cyfarfod mewn gwahanol leoedd, adeiladodd Cynulleidfa Hebraeg Caerdydd synagog yn East Terrace yn 1858. Tyfodd y gynulleidfa allan o'r fangre hon, ac agorwyd synagog newydd ar Heol y Gadeirlan yn 1897. Ar ddiwedd y 1890au, gadawodd grŵp o fewnfudwyr diweddar y " Saesneger shul" i ffurfio'r "tramorwyr' shul", a elwid yn ffurfiol yn Gynulleidfa Hebraeg Newydd Caerdydd. Buont yn addoli yn Edward Place, yna symud i Windsor Place ym 1918. Ar ôl ailuno 1942, parhaodd Synagog Unedig Caerdydd i ddefnyddio synagogau Plas Windsor a Heol y Gadeirlan hyd 1955 pan ddaeth y brydles ar y cyntaf i ben, ac adeiladwyd synagog newydd ar Ffordd Ty-Gwyn ym Mhen-y-lan. Roedd synagog Heol y Gadeirlan yn cael ei defnyddio tan 1988. Disodlwyd synagog Penylan yn 2003 gan yr adeilad presennol yng Ngerddi Cyncoed. Yn ystod gaeaf 1979, arweiniodd llifogydd difrifol at ddinistrio’r rhan fwyaf o gofnodion hanesyddol Synagog Unedig Caerdydd. Fodd bynnag, gyda chefnogaeth y Rothschild Foundation Hanadiv Europe, rydym wedi gallu catalogio a chadw'r hyn a achubwyd. Mae detholiad o'r eitemau hyn wedi'u digideiddio ac maent yn ffurfio'r casgliad hwn; mae'r rhai gwreiddiol wedi'u hadneuo yn Archifau Morgannwg.